Wstęp Bóle kręgosłupa mogą dotyczyć jego całości bądź poszczególnych jego odcinków. Bóle odcinka lędźwiowo – krzyżowego dotyczą ok 70% światowej populacji, przez co stały się chorobą cywilizacyjną, prowadzącą do długotrwałych ograniczeń w funkcjonowaniu człowieka, czy jego niepełnosprawności. Cel Celem prowadzonych badań jest skuteczności wybranych zabiegów terapii skojarzonej podczas leczenia sanatoryjnego u pacjentów z bólem w odcinku lędźwiowo – krzyżowym kręgosłupa, ich wpływ na sprawność oraz jakość życia pacjentów. Materiał i Metody Badania przeprowadzone zostały w Sanatorium MSWiA w Kołobrzegu w wśród pacjentów sanatoryjnych uczestniczących w turnusach 21-dniowych w okresie od lipca 2019 r. do września 2022r. Badaniami objęto 100 osób, u których rozpoznano niespecyficzny zespół bólowy dolnego odcinka kręgosłupa. Pacjenci losowo zostali podzieleni na dwie grupy 50-cio osobowe. Wszystkie obliczenia wykonano w programie STATISTICA 8, celem sprawdzenia czy jakość leczenia sanatoryjnego różni się w zależności od dobieranych zabiegów. Porównywano wyniki grupy eksperymentalnej (terapia skojarzona) z wynikami grupy kontrolnej, uwzględniając nasilenie bólu oraz ocenę sprawności funkcjonalnej. Zmiany w poziomie zmiennych zależnych monitorowano w ramach dwóch pomiarów, wykonywanych u tych samych badanych przed podjęciem i po zakończeniu leczenia. Wyniki Na podstawie analizy otrzymanych wyników można stwierdzić, że wszystkie metody leczenia sanatoryjnego prowadzą do poprawy badanych parametrów, jednak zastosowanie terapii skojarzonej pozwala osiągnąć lepszy efekt terapeutyczny. Wnioski Terapia skojarzona jest skuteczną metodą leczenia dolegliwości bólowych w odcinku lędźwiowo – krzyżowym kręgosłupa w warunkach pobytu sanatoryjnego. Zabiegi terapii skojarzonej wykazały lepsze efekty terapeutyczne niż standardowe leczenie sanatoryjne oferowane przez NFZ. Terapia skojarzona ma wpływ na zwiększenie stanu funkcjonalnego pacjentów.