Standardy etyczne, procedury i polityki wydawnicze

STANDARDY I PROCEDURY ETYCZNE
Wydawnictwo Termedia zobowiązuje się do przestrzegania standardów etycznych na wszystkich etapach procesu publikacji. Ściśle przestrzegamy zaleceń stowarzyszeń branżowych, takich jak Komitet ds. Etyki Publikacji (COPE), Międzynarodowy Komitet Redaktorów Czasopism Medycznych (ICJME) i Światowe Stowarzyszenie Redaktorów Medycznych (WAME), które wyznaczają standardy i wytyczne dotyczące najlepszych praktyk, aby sprostać tym wymaganiom. Autorzy i redaktorzy mają obowiązki etyczne związane z publikacją wyników badań. Zgodnie z naszą polityką wydawniczą, manuskrypty niezgodne z zasadami Deklaracji Helsińskiej nie powinny być przyjmowane do publikacji.

OBOWIĄZKI I ODPOWIEDZIALNOŚĆ AUTORÓW
Autor(zy) jest(są) zobowiązany(i) do przygotowania i przesłania artykułu zgodnie z wymogami określonymi w Regulaminie Redakcji czasopisma. Ponadto Autor(zy) jest(są) zobowiązany(i) do przesłania artykułu redakcyjnego wraz z oświadczeniem, które będzie zawierać: oświadczenie o oryginalności treści artykułu (pracy dotychczas nigdzie niepublikowanej), integralności praw autorskich innych osób, braku konfliktu interesów lub jego zastosowania, a także zgodę na publikację artykułu w czasopiśmie. Autorzy są zobowiązani do udziału w procesie recenzji naukowej. Autor(zy) są zobowiązani do zgłaszania sprostowań lub poprawek błędów, a także do dostarczenia listy bibliografii.

Autorzy są zobowiązani(i) do ujawnienia wszelkich powiązań finansowych i osobistych, które mogłyby być lub mogą być postrzegane jako stronnicze w ich pracy.

Autorzy mogą w dowolnym momencie przed zaakceptowaniem artykułu do publikacji wycofać go, składając oświadczenie w systemie elektronicznym Systemu Redakcyjnego.

KRYTERIA AUTORSTWA I/LUB KTO POWINIEN ZOSTAĆ WYMIENIONY JAKO WSPÓŁPRACOWNIK
Wydawnictwo Termedia w zakresie kryteriów autorstwa i/lub osób, które powinny zostać wymienione jako współpracownicy, przestrzega standardów rekomendowanych przez COPE (Komisję ds. Etyki Publikacyjnej). Szczegółowe informacje na temat tych kryteriów można znaleźć w Raporcie COPE publicationethics.org/files/2003pdf12_0.pdf.

OBOWIĄZKI I ODPOWIEDZIALNOŚĆ RECENZENTÓW
Artykuły są wybierane do publikacji w systemie podwójnej ślepej selekcji i publikowane w systemie otwartego dostępu. Recenzent dokonuje recenzji za pośrednictwem systemu elektronicznego na podstawie pytań przygotowanych dla danego tytułu. Recenzent może również przesyłać indywidualne komentarze do publikacji w treści artykułu. Wszystkie oceny i ustalenia w procesie recenzji powinny być obiektywne. Recenzenci nie powinni mieć konfliktu interesów (składają stosowne oświadczenie przed przystąpieniem do recenzji). Recenzenci – jeśli zachodzi uzasadniona potrzeba – powinni wskazać istotne opublikowane prace, które nie zostały jeszcze zacytowane, a recenzowane przez nich artykuły powinny być traktowane poufnie przed publikacją.

OBOWIĄZKI I ODPOWIEDZIALNOŚĆ REDAKTORÓW
Redaktorzy są odpowiedzialni za decyzję o przyjęciu artykułów do publikacji. Redaktorzy działają w sposób zrównoważony, obiektywny i sprawiedliwy, wykonując swoje obowiązki, bez dyskryminacji ze względu na płeć, orientację seksualną, przekonania religijne lub polityczne, pochodzenie etniczne lub geograficzne autorów.
Wydawca i Redaktorzy są zawsze gotowi do opublikowania korekt, wyjaśnień, wycofań i przeprosin, jeśli zachodzi uzasadniona potrzeba.

W przypadku podejrzenia, że doszło do niewłaściwej procedury badawczej opisanej w nadesłanej przez autorów pracy, autorzy są zobowiązani przez redakcję – jeśli nie została ona jeszcze złożona – do przekazania informacji o zatwierdzeniu opisanej procedury badawczej przez odpowiednio powołaną komisję etyczną do przeprowadzania badań klinicznych.

ZASADY DOTYCZĄCE PLAGIATÓW
Plagiat polega na wykorzystaniu słów, tabel, grafik lub pomysłów innych osób i przedstawianiu ich jako własnych. Takie działanie jest formą oszustwa. Może przybierać różne formy, od celowego dążenia do uzyskania korzyści akademickich poprzez powielanie prac innych osób, po przypadkowe skopiowanie ze źródła bez uzyskania zgody właściciela praw autorskich.
Redaktor nie przyjmie artykułu, w którym zastosowano ghostwriting lub guest authorship, i ujawni wszystkie takie praktyki, w szczególności przejawy nieuczciwości naukowej (złamanie lub naruszenie zasad etycznych obowiązujących w badaniach naukowych) oraz plagiat. Autor akceptuje, że przesłany manuskrypt może zostać sprawdzony pod kątem plagiatu na podstawie wcześniej opublikowanych prac (iThenticate – narzędzie do sprawdzania plagiatu). Manuskrypty, w których zostanie stwierdzony plagiat, będą podlegać sankcjom za plagiat: natychmiastowe odrzucenie przesłanego manuskryptu lub opublikowanego artykułu, zakaz składania nowych prac.

ZASADY DOTYCZĄCE REKLAM
Wszystkie reklamy powinny zostać zatwierdzone przez właściciela czasopisma, wydawcę lub redaktora naczelnego. Reklamy stanowią odrębną sekcję od treści. Reklama w czasopiśmie wydawcy nie stanowi gwarancji ani poparcia dla danego produktu, usługi, firmy ani dla twierdzeń zawartych w takiej reklamie przez wydawcę, redaktorów lub właściciela czasopisma. Reklama jest wyraźnie odróżniona od treści redakcyjnej. Wszystkie reklamy powinny identyfikować reklamodawcę za pomocą znaku towarowego lub podpisu. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek szkody, w tym między innymi szkody rzeczywiste, bezpośrednie, przypadkowe lub następcze.

ZASADY DOTYCZĄCE BADAŃ NAUKOWYCH NA LUDZIACH I POPULACJI WRAŻLIWYCH
Autorzy powinni przestrzegać zasad określonych w Deklaracji Helsińskiej Światowego Towarzystwa Medycznego (www.wma.net). Manuskrypt powinien zawierać oświadczenie, że praca została zatwierdzona przez odpowiednie komisje bioetyczne lub komisje etyczne oraz że wszyscy uczestnicy badania wyrazili świadomą zgodę. Informacje identyfikacyjne, w tym imiona i nazwiska pacjentów, inicjały lub numery szpitalne, nie powinny być publikowane.
Populacje wrażliwe (dzieci) wymagają szczególnej ochrony podczas badań. Badacze muszą brać pod uwagę dodatkowe kwestie etyczne lub wynikające z pracy z osobami potencjalnie wrażliwymi. W przypadku badań obejmujących grupy potencjalnie wrażliwe, na przykład dzieci, osoby starsze lub osoby dorosłe z niepełnosprawnością intelektualną, należy dołożyć wszelkich starań, aby uzyskać dobrowolną, świadomą zgodę, którą uczestnicy lub ich przedstawiciele prawni aktywnie wyrazili.

BADANIA KLINICZNE
Czasopismo IRONS jest publikowane zgodnie z polityką i zaleceniami ICMJE. ICMJE wymaga – i zaleca, aby wszyscy redaktorzy czasopism medycznych wymagali – rejestracji badań klinicznych w publicznym rejestrze badań w momencie lub przed rejestracją pierwszego pacjenta jako warunku rozważenia publikacji artykułu.
ICMJE definiuje badanie kliniczne jako każdy projekt badawczy, w którym prospektywnie przydziela się osoby lub grupę osób do interwencji, z lub bez jednoczesnej grupy kontrolnej lub kontrolnej, w celu zbadania związku między interwencją związaną ze zdrowiem a wynikiem zdrowotnym. Interwencje związane ze zdrowiem to interwencje stosowane w celu modyfikacji wyników biomedycznych lub zdrowotnych; przykłady obejmują leki, procedury chirurgiczne, urządzenia, terapie behawioralne, programy edukacyjne, interwencje dietetyczne, interwencje mające na celu poprawę jakości oraz zmiany w procesie opieki. Wyniki zdrowotne to wszelkie pomiary biomedyczne lub zdrowotne uzyskane u pacjentów lub uczestników, w tym pomiary farmakokinetyczne i zdarzenia niepożądane.

ICMJE akceptuje publicznie dostępne rejestracje w dowolnym rejestrze, który jest rejestrem podstawowym Międzynarodowej Platformy Rejestru Badań Klinicznych WHO (ICTRP), zawierającym minimalny akceptowalny 24-elementowy zestaw danych rejestracyjnych badań lub w serwisie ClinicalTrials.gov, który jest dostawcą danych dla WHO ICTRP.

Zgodnie z zaleceniami ICMJE, Redakcja IRONS wymaga od autorów podania wszystkich niezbędnych informacji dotyczących zarejestrowanego badania podczas przesyłania artykułu do publikacji: nazwy rejestru, głównego identyfikatora, tytułu publicznego, daty rejestracji. Dane dostarczone przez autora są weryfikowane przez Redakcję.

Więcej informacji na ten temat można znaleźć tutaj: https://www.icmje.org/recommendations/browse/publishing-and-editorial-issues/clinical-trial-registration.html

Źródło: ICMJE, Clinical Trials, https://www.icmje.org/recommendations/browse/publishing-and-editorial-issues/clinical-trial-registration.html

POLITYKA ŚWIADOMEJ ZGODY
Każda osoba ma prawa, których nie wolno naruszać. Uczestnicy badań mają prawo decydować o tym, co stanie się z zebranymi (identyfikowalnymi) danymi osobowymi, z tym, co powiedzieli podczas badania, a także z każdym wykonanym zdjęciem. Dotyczy to w szczególności zdjęć osób wrażliwych (np. nieletnich, pacjentów, uchodźców itp.). W wielu przypadkach autorzy muszą uzyskać pisemną zgodę przed zamieszczeniem zdjęć. Dane identyfikacyjne (imiona i nazwiska, daty urodzenia, numery identyfikacyjne, cechy biometryczne (takie jak na przykład rysy twarzy) uczestników objętych badaniem nie powinny być publikowane w opisach pisemnych, fotografiach i profilach genetycznych, chyba że informacje te są niezbędne do celów naukowych, a uczestnik (lub rodzic/opiekun, jeśli uczestnik jest niepełnoletni lub niezdolny do czynności prawnych, lub przedstawiciel prawny) wyraził pisemną świadomą zgodę na publikację. W pewnych okolicznościach zgoda nie jest wymagana, o ile informacje są zanonimizowane, a zgłoszenie nie zawiera zdjęć, które mogą identyfikować daną osobę.
W razie wątpliwości należy uzyskać świadomą zgodę na publikację. Na przykład, zamaskowanie okolicy oczu na zdjęciach uczestników stanowi niewystarczającą ochronę anonimowości. Jeśli cechy identyfikacyjne są zmieniane w celu ochrony anonimowości, na przykład w profilach genetycznych, autorzy powinni zapewnić, że zmiany nie zniekształcają znaczenia.
Wyjątki, w których uzyskanie zgody nie jest konieczne:
• Obrazy takie jak zdjęcia rentgenowskie, obrazy laparoskopowe, obrazy USG, skany mózgu, preparaty patologiczne, chyba że istnieje obawa o ujawnienie informacji identyfikacyjnych w takim przypadku autorzy powinni upewnić się, że zgoda została uzyskana.
• W przypadku ponownego wykorzystania obrazów z wcześniejszych publikacji, Wydawca zakłada, że wcześniejsze publikacje uzyskały odpowiednie informacje dotyczące zgody. Autorzy powinni podać odpowiednie informacje o autorstwie dla ponownie publikowanych obrazów.

ZASADY DOTYCZĄCE WYKORZYSTANIA SZTUCZNEJ INTELIGENCJI (AI)
Technologia wspomagana sztuczną inteligencją (AI). Czasopismo wymaga od autorów ujawnienia podczas przesyłania prac, czy korzystali z technologii wspomaganych sztuczną inteligencją (AI) (takich jak modele dużego języka [LLM], chatboty lub kreatory obrazów) w procesie produkcji nadesłanej pracy. Autorzy korzystający z takich technologii powinni opisać, w jaki sposób z nich korzystali. Na przykład, jeśli AI została wykorzystana do pomocy w pisaniu, należy to opisać w podziękowaniach. Jeśli AI została wykorzystana do gromadzenia danych, analizy lub generowania rysunków, autorzy powinni opisać to w metodach. Chatboty nie powinny być wymieniane jako autorzy, ponieważ nie mogą ponosić odpowiedzialności za dokładność, integralność i oryginalność pracy, a te obowiązki są wymagane do autorstwa. Dlatego ludzie ponoszą odpowiedzialność za wszelkie nadesłane materiały, które obejmowało wykorzystanie technologii wspomaganych przez sztuczną inteligencję. Autorzy powinni dokładnie przejrzeć i edytować wyniki, ponieważ sztuczna inteligencja może generować autorytatywne wyniki, które mogą być niepoprawne, niekompletne lub stronnicze. Autorzy mają możliwość oświadczenia, że w ich artykule nie ma plagiatu, w tym w tekście i obrazach wygenerowanych przez sztuczną inteligencję. Autorzy (ludzie) muszą zapewnić odpowiednie przypisanie wszystkich cytowanych materiałów, w tym pełne cytowania.

ZASADY CZASOPISMA DOTYCZĄCE KOREKT I WYCOFYWANIA PUBLIKACJI
W rozwiązywaniu problemów związanych z błędami lub kwestiami etycznymi, które pojawiają się po publikacji, czasopismo IRONS stosuje się do wytycznych Komitetu ds. Etyki Publikacji (COPE) oraz Międzynarodowego Komitetu Redaktorów Czasopism Medycznych w zakresie korekt i wycofań.

Korekty/erraty po publikacji
Korekty dotyczą błędów, które nie unieważniają ustaleń artykułu, ale mogą wpływać na jego przejrzystość, kompletność lub dokładność. Należą do nich:
• błędy popełnione w procesie produkcji czasopisma, takie jak błędy typograficzne lub formatowania. Błędy nie wpływają na integralność naukową pracy.
• błędy zidentyfikowane przez autora, takie jak błędy w danych lub analizie, które mogą mieć wpływ na naukową interpretację pracy.
Errata jest publikowana w celu poprawienia lub dodania tekstu lub informacji, które pojawiają się w dowolnym miejscu we wcześniej opublikowanym artykule. Errata jest oznaczana i publikowana w formie umożliwiającej cytowanie; errata pojawia się na numerowanej stronie w numerze czasopisma.
Procedura korekt/erraty:
Autorzy, recenzenci, czytelnicy, sponsorzy naukowi lub instytucjonalni, redaktorzy lub wydawcy mogą zgłosić błąd do czasopisma. Po recenzji czasopismo publikuje erratę, upewniając się, że jest ona powiązana z oryginalnym artykułem. Informacja o errata określa charakter błędu i wprowadzone zmiany, zgodnie z wytycznymi COPE dotyczącymi przejrzystości.

Wycofania
Wycofanie to oficjalne powiadomienie informujące czytelników, że opublikowany artykuł został wycofany i nie powinien być już traktowany jako część literatury naukowej, ponieważ zawiera istotne wady lub błędy w treści lub danych, które sprawiają, że ustalenia i wnioski są niewiarygodne. Aby zachować integralność dokumentacji naukowej, wycofany artykuł nie jest usuwany z czasopisma, lecz wyraźnie oznaczany jako wycofany i wydawane jest powiadomienie o wycofaniu. Artykuły mogą zostać wycofane w następujących okolicznościach:
• Niewiarygodne wyniki: Dane lub wnioski są niewiarygodne z powodu istotnych błędów (np. błędnego obliczenia, błędu eksperymentalnego) lub niewłaściwego postępowania (np. sfałszowania lub sfałszowania danych).
• Plagiat: Artykuł zawiera treści skopiowane z innych prac bez odpowiedniego przypisania.
• Zbędna publikacja: Artykuł został opublikowany bez odpowiedniego uznania, zgody lub uzasadnienia.
• Nieautoryzowane wykorzystanie danych: Publikacja zawiera materiały lub dane bez odpowiedniego upoważnienia.
• Prawa autorskie lub naruszenia prawa: Kwestie takie jak naruszenie praw autorskich, zniesławienie lub naruszenie prywatności.
• Badania nieetyczne: Badania nie były zgodne ze standardami etycznymi (np. brak świadomej zgody lub aprobaty etycznej).
• Sfałszowana recenzja naukowa: Publikacja powstała w wyniku zmanipulowanego lub sfałszowanego procesu recenzji naukowej.
• Nieujawnione konflikty interesów: Autorzy nie ujawnili istotnych konfliktów interesów, które mogłyby niewłaściwie wpłynąć na interpretację lub rekomendacje pracy.

Procedura wycofania:
Błąd/nieetyczne postępowanie mogą zgłosić czasopismu autorzy, recenzenci, czytelnicy, sponsorzy naukowi lub instytucjonalni, redaktorzy lub wydawcy. Po recenzji czasopismo publikuje wycofanie, upewniając się, że jest ono wyraźnie powiązane z oryginalnym artykułem.
Zawiadomienie o wycofaniu jest niezwłocznie publikowane na stronie internetowej czasopisma, udostępniane wszystkim czytelnikom, zawiera link do wycofanego artykułu i zawiera co najmniej następujące informacje:
• jednoznaczną identyfikację wycofanego artykułu poprzez tytuł i autora(-ów) w nagłówku wycofania;
• data wycofania;
• strona odpowiedzialna za decyzję o wycofaniu artykułu (autorzy lub redaktorzy/wydawca);
• Powód(y) wycofania artykułu są podane obiektywnie i wystarczająco szczegółowo.
• Aby uzyskać więcej informacji i wskazówek dotyczących wycofania, autorzy i czytelnicy proszeni są o zapoznanie się z Wytycznymi COPE dotyczącymi wycofania.

POLITYKA UDOSTĘPNIANIA DANYCH
Czasopismo IRONS jest publikowane w otwartym dostępie bez żadnych wymagań ani ograniczeń. Czasopismo dąży do bardziej otwartego środowiska badawczego, ułatwiając szybsze i skuteczniejsze odkrywanie wyników badań poprzez umożliwienie powtarzalności i weryfikacji danych, metodologii i standardów raportowania. Zachęcamy wszystkich autorów artykułów opublikowanych w naszym czasopiśmie do udostępniania swoich danych badawczych, w tym między innymi: danych surowych, danych przetworzonych, algorytmów, protokołów i metod. Wszyscy autorzy, którzy chcą udostępnić takie dane, mają taką możliwość i są one udostępniane w formie materiałów uzupełniających.