Wstęp:
Udar mózgu stanowi jedną z głównych przyczyn długotrwałej niepełnosprawności na świecie, co podkreśla potrzebę opracowywania skutecznych strategii rehabilitacyjnych. Obecnie neurofeedback oraz interfejsy mózg–komputer (BCI) oparte na elektroencefalografii (EEG) stanowią obiecujące narzędzia umożliwiające precyzyjną i kontrolowaną neurorehabilitację.

Cel:
Celem badania była ocena skuteczności terapeutycznej systemów BCI opartych na EEG w neurorehabilitacji pacjentów po udarze mózgu, ze szczególnym uwzględnieniem ich wpływu na funkcje motoryczne i indukcję neuroplastyczności.

Materiały i metody:
Przegląd systematyczny przeprowadzono zgodnie z wytycznymi PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses). Przeszukanie pięciu głównych baz danych pozwoliło na włączenie do analizy 32 artykułów.

Wyniki:
Analiza wykazała szerokie spektrum modalności BCI, wykorzystujących głównie paradygmat wyobrażenia ruchowego w połączeniu z wirtualną rzeczywistością, funkcjonalną elektrostymulacją oraz egzoszkieletami robotycznymi, zamykającymi pętlę sensomotoryczną. Parametry proceduralne wykazywały znaczne zróżnicowanie: czas trwania pojedynczych sesji wahał się od kilkuminutowych zadań do pełnych, godzinnych protokołów. Liczba sesji była również znacznie zróżnicowana – od badań pilotażowych po intensywne cykle obej­mujące 80 sesji. W zakresie monitorowania neurofizjologicznego dominowały systemy EEG wykorzystujące 20 lub 32 odprowadzenia. Kohorty badawcze składały się głównie z pacjentów po udarze niedokrwiennym w fazie przewlekłej oraz osób zdrowych służących do kalibracji systemów. Skuteczność terapeutyczną potwierdzały statystycznie istotne poprawy w skalach klinicznych, w szczególności w skali Fugl-Meyer Assessment, oraz zmiany w markerach neuroplastyczności, takich jak supresja rytmu μ.

Wnioski:
Dowody potwierdzają, że metody oparte na BCI istotnie poprawiają wyniki kliniczne u osób po udarze. Zakres pozytywnego wpływu neurologicznego zależy od specyfiki zastosowanej metody BCI oraz charakterystyki udaru. Przyszłe badania powinny koncentrować się na standaryzacji protokołów w celu optymalizacji dawkowania terapii oraz uwzględnienia niedoreprezentowanych grup pacjentów.