Wstęp:
Aż 13% Polaków deklaruje aktywne uprawianie narciarstwa lub snowboardu. W literaturze zidentyfikowano wiele czynników ryzyka i ochronnych urazów podczas uprawiania sportów zimowych. Istotność tych czynników nie jest jednak w pełnio kreślona, a zgodnie z wiedzą autorów istnieją braki w obrębie literatury dotyczącej urazów w sportach zimowych w Polsce.

Cel pracy:
Zbadanie specyfiki uprawiania sportów zimowych, urazów z nimi związanych oraz analiza potencjalnych czynników ryzyka i czynników ochronnych.

Materiał i metody:
Było to badanie ankietowe. Kryteriami włączenia były: wiek 18–60 lat, kryteriami wykluczenia były urazy tej samej części ciała niezwiązane ze sportami zimowymi w ciągu ostatnich trzech lat oraz przewlekłe choroby narządu ruchu. Do analizy statystycznej zastosowany testy Chi-kwadrat, ANOVA z testami post-hoc i regresję logistyczną dla wieloczynnikowej analizy potencjalnych czynników ryzyka i czynników ochronnych. Wszystkie wartości p były dwustronne, a próg istotności wynosił < 0,05.

Wyniki:
Ankietę wypełniły 523 osoby. Po spełnieniu kryteriów badania do badania włączono 416 osób (271 mężczyzn i 145 kobiet). 315 osób jeździło na nartach, 154 na snowboardzie, 85 uprawiało skitouring. Podczas uprawiania sportów zimowych 199 osób doznało urazu. Najczęściej były to urazy kolana (n = 76), barku (n = 52) oraz urazy nadgarstka (n = 36). Czynnikami ryzyka były: większe doświadczenie (OR = 1,04, 95%CI = 1,01–1,07) oraz jazda na nartach (OR = 1,93, 95%CI = 1,10–3,40), natomiast trening siłowy poza sezonem stanowiło czynnik ochronny (OR = 0,44, 95%CI = 0,22–0,87).

Wnioski:
U polskich zawodników sportów zimowych najczęściej kontuzjowanymi miejscami były staw kolanowy, barkowy i nadgarstek. Większe doświadczenie i jazda na nartach wiązały się z większym ryzykiem kontuzji, podczas gdy trening siłowy poza sezonem wiązał się z niższym ryzykiem kontuzji.